توسعه شبکه آزمایشگاهی، ارتقا عادلانه خدمات سلامت

به گزارمحبوبه دربان حسینی  با اشاره به استقرار و توسعه شبکه آزمایشگاهی اظهار کرد: در این مدت، تقویت شبکه آزمایشگاهی از طریق بازآرایی منابع انسانی و تجهیزاتی با هدف ارتقای کیفیت خدمات تشخیصی انجام شده و آزمایشگاه مرکز خدمات جامع سلامت دانش‌آموز به‌عنوان آزمایشگاه پشتیبان شبکه، به‌منظور ارائه خدمت در شرایط بحران تجهیز شده است.

وی با اشاره به راه‌اندازی آزمایشگاه قطب تشخیص تب دنگی و تب کریمه کنگو (CCHF) در آزمایشگاه مرجع تشخیص مولکولی معاونت بهداشت افزود: خدمات تشخیصی این بیماری‌ها به‌صورت رایگان به دانشگاه علوم پزشکی مشهد و دانشگاه‌ها و دانشکده‌های اقماری ارائه می‌شود. همچنین آزمایشگاه قطب تشخیص HIV با هدف سنجش CD4 در مبتلایان راه‌اندازی شده و پیگیری روند درمان بیماران مبتلا به HIV و انجام آزمایش وایرال لود برای دانشگاه علوم پزشکی مشهد و دانشگاه‌های اقماری شامل سبزوار، نیشابور، تربت حیدریه، تربت جام، گناباد، بجنورد و اسفراین فعال است.

دربان حسینی ادامه داد: بهره‌برداری از آزمایشگاه قطب تشخیص مولکولی هپاتیت C (HCV) و دستگاه جین‌اکسپرت برای انجام تست‌های HIV و HCV به روش ریل‌تایم، از جمله اقدامات مهم در توسعه تجهیزات تخصصی به شمار می‌رود. همچنین دستگاه HPLC به‌منظور اندازه‌گیری سطح فنیل‌آلانین در مبتلایان به اختلالات متابولیک و انجام تخصصی آزمایش سنجش ویتامین D به کار گرفته شده است. مدیریت ارجاع نمونه‌های مشکوک به بیماری‌هایی نظیر فلج اطفال، هاری، سرخک، سرخجه، سیاه‌سرفه، دیفتری، تب‌های خونریزی‌دهنده و بیماری‌های تنفسی به آزمایشگاه‌های مرجع کشوری نیز از برنامه‌های مستمر این اداره است.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در راستای افزایش بهره‌مندی عادلانه مردم از خدمات پایه سلامت گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون بیش از ۲۰۰ هزار آزمایش غربالگری نوزادان به‌منظور تشخیص به‌موقع اختلالات متابولیک ارثی انجام شده و آزمایش‌های لازم برای مراجعان قبل از ازدواج، متقاضیان کارت بهداشت و طب کار نیز ارائه شده است. همچنین خدمات تشخیصی و مراقبتی رایگان به گروه‌های هدف از جمله مادران باردار، میانسالان و جمعیت بالای ۳۰ سال و انجام آزمایش‌های تشخیصی کووید، آنفلوآنزا، سل، سالک، مالاریا، HIV و بیماری‌های منتقله از آب و غذا به‌صورت کاملاً رایگان از دیگر اقدامات شاخص این حوزه بوده است.

مسئول اداره امور آزمایشگاه‌های معاونت بهداشت دانشگاه با اشاره به استقرار نظام مدیریت کیفیت و اعتباربخشی در شبکه آزمایشگاه‌های بهداشتی تصریح کرد: آزمایشگاه‌های ستادی مراکز تابعه و مرجع منطقه‌ای تشخیص مولکولی در برنامه‌های مهارت‌آزمایی خارجی و برنامه‌های ارزیابی کیفیت وزارت متبوع مشارکت فعال داشته و در این ارزیابی‌ها موفق به کسب امتیاز کامل شده‌اند. علاوه بر این، در راستای پایش فرآیندهای کاری و اطمینان از ارائه خدمات بهینه به مردم، بازدید و ممیزی‌های مستمر از آزمایشگاه‌ها انجام می‌شود.

دربان حسینی تأمین متمرکز کیت‌ها و ملزومات مصرفی، تحلیل عملکرد آزمایشگاه‌ها، پیگیری تأمین کیت‌های تشخیصی و خرید کیت‌های غربالگری نوزادان و تشخیص مولکولی را از دیگر اقدامات مهم این حوزه برشمرد و با اشاره به توانمندسازی نیروی انسانی و افزایش آمادگی در شرایط بحران گفت: برگزاری دوره‌های آموزشی، کارگاه‌های توانمندسازی، تدوین دستورالعمل‌های اجرایی (SOP)، اجرای مانورها و مشارکت فعال در برنامه‌های ستاد نوروزی، اربعین و دهه پایانی صفر، نقش مؤثری در ارتقای آمادگی و پاسخ آزمایشگاهی در بحران‌ها و فوریت‌ها داشته است.